Een extra woning in de tuin voor een ouder, vriend of familielid die zorg nodig heeft. Dat klinkt ideaal. Maar mag dat zomaar van de gemeente? En wat komt er allemaal bij kijken? In deze blog leggen we het stap voor stap voor u uit.

Wat is een mantelzorgwoning precies?

Een mantelzorgwoning is een kleine woning op uw eigen terrein. Hier kan iemand wonen die hulp of zorg van u nodig heeft. Denk aan een ouder met gezondheidsproblemen of een partner die extra ondersteuning nodig heeft. U woont dan dichtbij en kunt makkelijk helpen.

Deze woning kan een losstaand gebouwtje zijn in de tuin, of een deel van uw bestaande woning. Vaak wordt gekozen voor een tijdelijke unit, zoals een prefab woning of een omgebouwde container. Maar ook een vaste aanbouw aan het huis is mogelijk.

Kiest u voor een mantelzorgwoning? Dan moet de bewoner écht zorg nodig hebben. Een brief van de huisarts of een wijkverpleegkundige is meestal nodig om dit aan te tonen.

Mag u zomaar een mantelzorgwoning in de tuin plaatsen?

In veel gevallen mag u een mantelzorgwoning plaatsen zonder vergunning. Dit heet ‘vergunningvrij bouwen’. Maar dit mag alleen als de woning aan bepaalde regels voldoet. Denk aan de maximale grootte, de afstand tot de erfgrens en het aantal bijgebouwen op uw terrein.

Daarnaast is het belangrijk dat de woning weer verwijderd wordt als de mantelzorg eindigt. Een mantelzorgwoning mag namelijk niet zomaar blijven staan.

“Ook al mag u soms zonder vergunning bouwen, u moet nog steeds voldoen aan het bestemmingsplan en het Bouwbesluit.”

Controleer dus altijd eerst of uw grond de juiste bestemming heeft. In veel gevallen is dat ‘wonen’, maar niet altijd. Staat er in het bestemmingsplan dat er geen extra woning mag komen? Dan heeft u wél toestemming nodig van de gemeente.

Welke regels gelden er per gemeente?

Elke gemeente mag zelf extra regels opstellen. Daarom kunnen de voorwaarden in Rotterdam heel anders zijn dan in Zwolle of Breda. Sommige gemeenten staan een grotere woning toe, anderen zijn juist strenger.

Wilt u weten wat in uw gemeente geldt? Dan kunt u terecht bij:

• Het Omgevingsloket (voor check op vergunningen)
• De website van uw gemeente
• Een afspraak met een bouwadviseur van de gemeente

Zo voorkomt u verrassingen achteraf.

Hoe vraagt u toestemming aan voor een mantelzorgwoning?

In sommige situaties heeft u een omgevingsvergunning nodig. Dat hangt af van het ontwerp, de plaats en het type woning. De aanvraag verloopt via het Omgevingsloket. Hier vult u online een formulier in en uploadt u:

• Een plattegrond van het perceel
• De bouwtekeningen van de mantelzorgwoning
• Een medische verklaring van de zorgbehoefte

Na uw aanvraag krijgt u meestal binnen acht weken een reactie. Soms stelt de gemeente aanvullende eisen of vragen.

De do’s & don’ts bij het plaatsen van een mantelzorgwoning

Een goede voorbereiding voorkomt problemen. Let daarom op de volgende zaken:

Do’s:

• Kies een plek met voldoende privacy voor beide huishoudens
• Zorg voor goede aansluitingen op stroom, water en riolering
• Bespreek vooraf uw plannen met buren

Don’ts:

• Plaats geen woning zonder check op het bestemmingsplan
• Houd geen verborgen kosten buiten beschouwing (zoals sloopkosten later)
• Gebruik geen permanente fundering als het een tijdelijke woning betreft

Overleg altijd met een specialist als u twijfelt. Zo voorkomt u dat u later moet afbreken of verbouwen.

Wat als u geen toestemming krijgt?

Het kan gebeuren dat uw aanvraag wordt afgewezen. Bijvoorbeeld omdat de woning niet past binnen het bestemmingsplan, of omdat uw tuin te klein is.

In dat geval zijn er nog opties:

• U kunt bezwaar maken tegen het besluit van de gemeente
• U kunt het ontwerp aanpassen en opnieuw indienen
• U kunt kiezen voor mantelzorg in huis, bijvoorbeeld via een aanbouw of interne verbouwing

“Geen toestemming? Laat u niet meteen ontmoedigen. Er is vaak meer mogelijk dan u denkt.”

Maak mantelzorg eenvoudiger, begin bij uw gemeente

Een mantelzorgwoning kan het leven een stuk aangenamer maken voor u en degene die u helpt. Maar een goede voorbereiding is cruciaal. Begin altijd bij uw gemeente, check de regels en laat u goed informeren.

Wilt u zeker weten of uw plan haalbaar is? Neem dan contact op met een adviseur of bouwspecialist. Zij denken graag met u mee.

Heeft u al plannen of vragen? Wacht niet langer. Hoe eerder u begint, hoe sneller u samen zorgeloos kunt wonen.